Studia

SPECYFIKA PROGRAMU KSZTAŁCENIA W RAMACH RELIGIOZNAWSTWA NA UMK 

Program kształcenia ma na celu zapewnienie studentom kompetencji w czterech zasadniczych obszarach: (1) „Religia – historia” (dostarczenie wiedzy o historii zjawisk religijnych, co stanowi podstawę współczesnego religioznawstwa), (2) „Filozofia – teologia” (zapewnienie poszerzonych kompetencji dotyczących subdyscyplin religioznawczych), (3) „Kształcenie językowe” (zapewnienie podstawowych kompetencji w zakresie języków obcych, w tym języków starożytnych i orientalnych), (4) „Dialog międzykulturowy” (umożliwienie zdobywania umiejętności prowadzenia dialogu międzykulturowego, mediacji i doradztwa ze szczególnym uwzględnieniem relacji międzyreligijnych).

1. „Religia – historia”

Świadomość źródeł i wiedza o własnej historii jest punktem wyjścia, od którego rozpoczynamy edukację religioznawczą. Znajomość własnej historii oraz historii ludzi innych kultur poszerza perspektywę niezbędną do właściwej oceny współczesnych zjawisk religijnych; pozwala stworzyć właściwą podstawę do podejmowania decyzji i wyborów nastawionych na przyszłość. Blok zajęć z historii wielkich religii opartych na Biblii i tradycji biblijnej oraz Koranie (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) służy zbudowaniu całościowego obrazu źródeł kultury europejskiej, jej bogactwa i złożoności. Następnym etapem kształcenia w tym bloku jest poszerzenie wiedzy o śródziemnomorskim kręgu religijnym o znajomość kultur i religii pozaeuropejskich (Dalekiego Wschodu, Ameryki, Afryki czy Oceanii).

2. „Filozofia – teologia”

Tradycja religijna i namysł nad światem ściśle wiążą się ze sobą od czasu powstania pierwszych systemów filozoficznych w starożytnej Grecji. Wzajemne przenikanie się wątków i myśli towarzyszyło skomplikowanym dziejom filozofii i religii w Europie. Wiele źródeł teologii bije w systemach filozoficznych starożytności. Niejeden zwrot w myśleniu przyczynił się do powstania nowego zjawiska religijnego od starożytności po czasy współczesne.

Kształcenie filozoficzne zapewnia metodologiczne narzędzia w studiach humanistycznych, a znajomość teologii filozoficznej otwiera dostęp do języka i terminologii fachowej. Religia okazuje się nie tylko praktyką życiową, ale jest atrakcyjnym przedmiotem badań dostarczającym cennej wiedzy o dawnym i współczesnym człowieku. Kompetencje nabyte przez studenta w zakresie subdyscyplin religioznawczych uzupełniają i doskonalą podstawowe wiadomości i umiejętności uzyskane w bloku przedmiotów historycznych.

3. Kształcenie językowe

Dostęp do źródeł kultury i religii możliwy jest dzięki mowie, w jakiej idee zostały wyrażone. Bezpośredni kontakt z oryginalnym tekstem źródłowym – hebrajską Biblią, greckim Nowym Testamentem, arabskim Koranem czy pismami łacińskich mistyków i ojców Kościoła – zapewnia rozszerzony lektorat z języków starożytnych i orientalnych. Lektorat z języka angielskiego dostarcza narzędzia komunikacji oraz umożliwia dostęp do literatury będącej podstawą uczestniczenia w zaawansowanych kursach oraz w kształceniu w uczelniach zagranicznych.

4. Dialog międzykulturowy

Religia współcześnie odgrywa nie mniej istotną rolę, niż w przeszłości. Żywione jeszcze do niedawna przekonania o zaniku religii okazały się całkowicie błędne. Wydarzenia współczesnego świata w nie mniejszy sposób niż dawniej determinowane są przez perspektywę religijną. Konflikty i spory, a zwłaszcza wojny (także współczesny terroryzm) jednoznacznie odsyłają nas do podstaw kulturowej różnorodności, najczęściej odzwierciedlającej odmienność perspektyw religijnych. Ich konfrontacja, zwłaszcza w dobie globalizacji, budzi naturalną potrzebę budowania płaszczyzny dialogu.

Świadomość własnej, ale również wspólnej historii; odniesienie do uniwersalnych idei rozpoznanych przez filozoficzną refleksję jako wspólny mianownik ludzkich zachowań w każdych zmieniających się warunkach kultury i czasu; znajomość tekstów, zwyczajów i praktyk różnych tradycji religijnych oraz szacunek wobec bogatego dziedzictwa kulturowego otwierają najlepszą perspektywę porozumienia.

Studia religioznawcze mają stanowić połączenie historii, tradycji, uniwersalności wspólnych idei i nowoczesnej różnorodności kulturowej. Zapewniają umiejętność posługiwania się wieloma perspektywami badawczymi (wykraczając daleko poza specyfikę tradycyjnie rozumianego „kierunku studiów”) oraz uczą elastyczności i mobilności niezbędnej w kontakcie z najbardziej egzotycznymi zjawiskami społecznymi i kulturowymi.

Instytut Filozofii UMK, ul. Fosa Staromiejska 1a, 87-100 Toruń tel. (56) 611-36-66